Untitled-2

هرمی بر بلندای بهارستان , نگاهی به ساختمان مجلس شورای اسلامی

مکان اجرا پروژه : ایران , تهران
مدیر پروژه : عبدالرضا ذکایی
مشاور طراحی معماری : مهندسان مشاور پل میر
همکاران طراحی : علی سردار افخمی، عباس قریب، مسعود قاضی زاهدی، منصور وکیلی، داریوش فیروزلی و بهروز احمدی
طراحی داخلی : حسن متقی و همکاران
کارفرما : وزارت مسکن و شهرسازی، سازمان مجری ساختمان‌ها و تأسیسات دولتی و عمومی
طراحی سازه : یقیشه قولتوقچیان، مسعود غیاث آبادی
تاسیسات الکتریکی : مهندسان مشاور انرژی
تاسیسات مکانیکی : مهندسان مشاور انرژی

تجهیزات صوتی و تصویری: شرکت صوتی و تصویری سروش

تجهیزات مبلمان: ملیحه کریمی

مدیر ساخت: لال صادقی

پیمانکار:

سازه : سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (مانا)

تاسیسات مکانیکی و برقی: شرکت مونیر

زیربنا:

تالار اصلی :25 هزار متر مربع

اداری:24 هزار متر مربع

کمیسیون‌ها:15 هزار متر مربع

پارکینگ زیرزمینی:12500 مترمربع

در این پست به مناسبت دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی , نگاهی به ساختمان جدید مجلس شورای اسلامی و نقد و بررسی پروژه از زبان مدیر و طراح پروژه خواهیم داشت . . .   ساختمان مجلس شورای اسلامی در نزدیکی میدان بهارستان تهران قرار دارد و محل برگزاری نشست‌های مجلس شورای اسلامی است. بدنه این ساختمان به شکل هرم با قاعده مثلث و از جنس سنگ است  و از سال ۱۳۸۳ تاکنون مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نخستین جلسه علنی که در این ساختمان برگزار شد ، نخستین جلسه دوره هفتم مجلس شورای اسلامی بود  که این ساختمان را جایگزین ساختمان قدیمی کرد .این ساختمان که شامل صحن علنی، راهروها، اتاق اینترنت، اتاق ترجمه همزمان و بخشهای مختلف الکترونیکی است، در مجموع ۲۵٬۰۰۰ متر مربع وسعت دارد.

ساختمان جدید مجلس شورای اسلامی در مجموعه تاریخی بهارستان که یادمان و جلوه‌ای از انقلاب مشروطیت تا انقلاب اسلامی در اذهان مردم است و ریشه‌ای یکصدساله دارد، واقع شده است و یکی از ساختمانهای متعدد این مجموعه است. سایر ساختمانها شامل دفتر کار نماینگان با مساحت 18000 متر مربع، ساختمان کمیسیون‌ها با مساحت 16000 متر مربع، مجموعه مجلس شورای ملی سابق با مساحت 8500 متر مربع، پارکینگ با مساحت 13000 متر مربع است که مجموعه آنها در محوطه‌ای به مساحت 15 هکتار واقع شده است. در طراحی ساختمان جدید این نکته مورد توجه قرار گرفته است که ساختمان مذکور در تأمین نور برای دو ساختمان مجاور آن خللی وارد نکند. معماری داخلی تالار جدید با فضاهای به وجود آمده هماهنگی کامل داشته و با نگاه و احترام به معماری اسلامی که میراث با ارزش فرهنگی و هنری این کشور می‌باشد با طراحی امروزی و نوین اجرا شده است.

memaran-alef-1

حجم هندسی تالار از خط الراس به دو قسمت تقسیم و نظام ایستایی آن متکی بر دو ستون اصلی متقاطع است که در محل جایگاه اصلی قرار دارد، به نحوی که علاوه بر به‌وجود آوردن سیمایی مرتفع و با وقار در منظر نمایندگان و میهمانان، سخن از عظمت جایگاه ریاست محترم مجلس و هیأت رئیسه دارد که هرکدام تکیه گاه اصلی دیوار عظیم باربر تالار را تشکیل می‌دهند. مرکز تالار که بلندترین ارتفاع را داراست، به طرف ساختمان تشریفات گرایش پیدا کرده است. جایگاه مخصوص ریاست محترم جمهور، هیأت رئیسه، هیأت دولت و شورای نگهبان، اعضای شورای عالی قضایی کشور، فرماندهان ستاد مشترک و نیروهای سپاه و غیره به طریقی استقرار یافته است که ارتباط آن با ساختمان تشریفات و دفتر ریاست محترم مجلس در کوتاهترین فاصله امکان‌پذیر باشد

memaran-alef-2

 

در ادامه پست نگاهی به گوشه ای از مصاحبه مهندس «عبدالرضا ذکایی» طراح ساختمان بهارستان با  روزنامه شرق به نویسندگی نیما توسلی  را خواهیم کرد . . .  نمایندگان با طرح هرمی مجلس مشکل داشتند

مهندس عبدالرضا ذکایی ، بیشتر بابت طراحی و مدیریت پروژه ساختمان جدید مجلس در بهارستان مشهور است. او با این حال پروژه های ارزنده دیگری را هم طراحی و اجرا کرده است. این معمار که سال 1319 در خانواده ای اهل هنر و کتاب به دنیا آمده، اولین تجربه حرفه ای اش را در مهندسان مشاور و دفتر سردارافخمی (طراح و مدیر پروژه تئاترشهر) سپری کرد. به جز معماری، یک دوره آموزشی تعمیر آثار باستانی را هم نزد پروفسور دتسی باردسکی (Detsi Bardeski) دید که مرمت مقبره الجایتو از کارهای این پروفسور است. او خواهرزاده عبدالرضا صدیقی، مجسمه ساز معروف و خالق آثاری چون فردوسی و یعقوب لیث است. به گفته مهندس ذکایی، جلال آل احمد و نیما یوشیج از همسایگانش بودند و حتی جلال آل احمد در دوران دبستان معلم انشای او بود. او، دوران مدرسه را در دبستان شاپور تجریش (که در حال حاضر موزه شده) و دبیرستان البرز سپری کرد و در دانشگاه ملی (شهید بهشتی کنونی) کارشناسی ارشد معماری را گرفت. هدف از این گفت وگو، آگاهی از برخی حواشی طراحی ساختمان مجلس جدید بود و همین طور تجربیات کاری ذکایی در معماری معاصر ایران. از طرف دیگر، با توجه به گفت وگویی که روزنامه «شرق» اواخر سال گذشته با آقای سردار افخمی کرده بود، به برخی ابهامات پاسخ داد.

تا آنجا که می دانیم فعالیت معماری را در دفتر معماری «سردار افخمی» آغاز کردید. ممکن است درباره فعالیت معماری تان بگویید؟
همان طور که اشاره کردید، من از سال 1348 در دفتر آقای سردار علی افخمی کار معماری را شروع کردم. در ایران، ابتدا کارها توسط اصل 4 (ترومن) انجام می شد که یک موسسه آمریکایی بود و کمک های فرهنگی و علمی می کرد. بعد از مدتی، تعداد فارغ التحصیلان معماری افزایش یافت و از طرف دیگر، دانشجویانی که در خارج از کشور بودند نیز به ایران بازگشتند. به این ترتیب بحث هایی مطرح شد که اصل4 کم کم بسته شود. برای این کار نیاز به NGOهایی بود که بتواند کارهای عمرانی از جمله ساختن راه ها و بیمارستان ها و پل ها و دانشگاه ها و… را انجام دهد. این، آغاز پیدایش مهندسان مشاور پس از انحلال اصل 4 بود.
اوایل کار، مهندسان مشاور فرمایشی بود و به واسطه ارتباط با فلان وزیر و فلان وکیل به افرادی که مهندسان مشاور بودند کار داده می شد. البته، معماران آن زمان همگی از افتخارات معماری کشور محسوب می شوند. کم کم مهندسان مشاور به شکل امروزی مطرح شد. این را هم بگویم که از سال های دهه 1340 به بعد، نسبت به حجم کارهای معماری، امکانات عملیاتی نمودن آنها کم بود. برای مثال یادم می آید که پروژه ای را در اصفهان مطالعه می کردیم اما کارخانه ها در آن زمان توان تامین آجر و سیمان و… را نداشتند. بنابراین، طرح ها مدام کوچک تر می شد و پروژه ها با آن سرعتی که سازمان برنامه می خواست پیش نمی رفت و عملیاتی نمی شد.در آن زمان در دفتر سردار افخمی به همراه من چهار معمار خارجی شامل دو معمار انگلیسی، یک معمار آمریکای جنوبی و یک معمار فرانسوی فعالیت می کردند. هر یک مسوول پروژه ای بودیم. در آن زمان مهندس کم داشتیم و در روزنامه های خارجی آگهی می دادیم. حتی در آن زمان به این افراد ماشین پیکان و خانه برای اقامت نیز داده می شد.یکی از دلایلی که در آن زمان باعث می شد تا به مهندسان مشاور کار زیاد ندهند و جلوی رشد این شرکت ها را می گرفتند، حضور سازمان برنامه بود که در راس آن دکتر اصفیا قرار داشت. در واقع، این سازمان نگران بود که با کار دادن به مهندسان مشاور، خودشان بیکار بمانند. در سال 1356، دفتر سردار افخمی تعطیل شد چون ایشان به پاریس رفتند و من از طرف ایشان وکالت گرفتم تا کارهای دفتر را انجام دهم. تا حدود شش ماه بعد از رفتن سردار افخمی، با وکالتی که داشتم دفتر را اداره کردم تا اینکه یک مدیر دولتی که معمار هم بود به دفتر آمد. پس از آن حسابرسی سازمان برنامه آمد و کم کم من هم از دفتر بیرون آمدم.

 

 

 

memaran-alef-3

 

   در معماری معاصر، نام شما بیشتر به عنوان مدیر پروژه طراحی مجلس بر سر زبان هاست. این در حالی است که کارهای معماری دیگری نیز انجام داده اید. کمی از سایر کارهای معماری، به ویژه معماری شهری خود و شرکت پل میر برای ما بگویید؟
شاخص ترین کار معماری من مربوط به همین مجلس می شود که در هر حال اکثر مردم آن را می شناسند. با این حال از جمله کارهای دیگری که کرده ام می توان به پروژه دو هزار واحد مسکونی در ساری اشاره کرد که پروژه زیبایی بود و در سال 1355 به کارفرمایی شرکت چوب مازندران اجرا شد.
در گفت وگویی که چندی پیش سردار افخمی با روزنامه «شرق» داشت، ایشان اشاره کردند که طراح مجلس بوده اند و گویا شما در این خصوص نظری دارید…
ایشان بخشی از تیم پروژه مجلس بودند و طراح و مدیر پروژه مجلس، من بودم که از طرف مهندسان مشاور پل میر این پروژه را طراحی کردیم و ساختیم. سردارافخمی اصولاچندان معمار پرکاری نبودند و پروژه های زیادی اجرا نکردند. در آن زمان، معماران خلاق و پر کاری مانند سیحون، کامران دیبا و… داشتیم که روال کاری آنها متداول دیگران نبود. دیگران، از جمله در دفتر سردار افخمی، پروژه را از طریق مهندسان ارشدی که در دفتر داشتند پیش می بردند و خودشان چندان به پروژه ها سر نمی زدند.

memaran-alef-4

  با این حال، اثر شاخص تئاترشهر را آقای سردارافخمی انجام دادند. نظرتان درباره الگوی معماری تئاترشهر چیست؟
تئاترشهر در دورانی از معماری مدرن ایجاد شد و به نوعی اقتباسی مناسب و خوب از دو بنای شاخص می باشد. یکی پروژه ایستگاه راه آهن ناپل از کارهای مری لویی جینر و دیگری پاویون آمریکا در نمایشگاه بروکسل در سال 1950. کانسپت اصلی معماری مربوط به ایستگاه ناپل است، اما هنری که سردار افخمی به خرج داده و با استفاده از نمای سنتی، معماری تئاترشهر را به سرانجام رسانده، هنر ارزشمندی است.در هر صورت، اقتباس خوبی صورت گرفته و کار مدرن و خوبی ایجاد شده است.
  به جز شما، افراد شاخص دیگری چون سردار افخمی، عباس قریب، مسعود قاضی زاهدی، منصور وکیلی، داریوش فیروزلی و بهروز احمدی نیز در طراحی مجلس فعال بوده اند. نقش چه افرادی در طراحی این مجموعه شاخص تر بوده و تقسیم وظیفه در تیم همکاری چگونه بوده است؟

سردار افخمی بیشتر به عنوان مدیر موسسه سردار افخمی و همکاران، در پروژه همراه بود و دو یا سه بار در جلسه های پروژه حضور یافت. علت آن نیز این بود که پروژه در فاز یک به تیم پروژه تحویل داده شده بود. حسن متقی مسوول معماری داخلی بود. بهروز احمدی مسوول نمای ساختمان مجلس بود. هر یک از افراد در بخشی از پروژه همکاری داشتند و به طور کلی گروه طراحی شامل سردار افخمی، عباس قریب، مسعود قاضی زاهدی، منصور وکیلی، داریوش فیروزلی و بهروز احمدی می شد و من هم مدیر پروژه بودم.

memaran-alef-5

 

    تجربه طراحی مجلس چه تفاوت هایی با سایر فعالیت های معماری شما داشته است؟
هر اثر معماری تجربه خاص خود را دارد. به جز کانسپت معماری، ساختمان مجلس، بیشتر به دلیل اهمیت ملی که داشت، تجربه خاصی هم داشت. هماهنگی هایی در سطح کلان در ارتباط با مسایل مدیریتی، مالی و اداری صورت می گرفت و وزارت مسکن، مجلس و رییس جمهور وقت، نقش مهمی در عملیاتی شدن این طرح داشتند.مهندس آخوندی، در وزارت مسکن و شهرسازی آن زمان، نقش مهمی در هماهنگی ها داشت و مهندس تابش نیز به عنوان مجری طرح های دولتی و معاون وزارت مسکن به برقراری ارتباطات و هماهنگی ها برای رفع مشکلات مبادرت می کردند. آقای ناطق نوری، هم به عنوان رییس مجلس وقت نقش مهمی در پاسخ به سوالاتی که در رابطه با مجلس می شد و رفع مشکلات احتمالی داشت. واقعیت آن است که در آن زمان برخی نمایندگان مجلس ایراداتی می گرفتند که چرا طرح شبیه هرم است. آقای ناطق نوری، یک بار جلسه ای گذاشت و من از نظر فنی توضیح دادم که چرا شکل مجلس به این صورت طراحی شده است. مسایلی از جمله پیشرفت معماری معاصر، ویژگی های محیطی و موقعیت مکانی زمین مجلس، ایستایی و… که در آن زمان البته نمایندگان مجلس با این توضیحات به خوبی توجیه شدند. در واقع می خواهم به این اشاره کنم که از یک سو تیم فنی و طراحی نهایت تلاش خود را می کرد تا پروژه به درستی پیش رود و از سوی دیگر تیم مدیریتی و هماهنگی کارفرما نیز نقش موثری داشت. به عنوان مثال یادم می آید که قرار بود خرپاهایی که برای سازه ساخته بودیم را روی ستون بنشانیم و نیاز به مِفصل داشتیم و آن را به تنها شرکتی که در آلمان هم بود و می شد سفارش داد، سفارش داده بودیم. اما همان زمان این شرکت به کشور انگلیس واگذار شد و کار به تاخیر افتاد. آقای تابش آن زمان پیشنهاد دادند که فعلاخرپاها بدون مِفصل روی ستون کار گذاشته شود تا موقعی که مفصل برسد و آن هنگام مِفصل گذاری صورت گیرد. همین طور هم شد و بعد از اینکه مِفصل ها آمد، پیمانکار با جک خرپاها را حدود 50 تا 60 سانت بالابرد و مِفصل ها را کار گذاشت. این یک نمونه از مدیریت زمان و هماهنگی های کارفرما بود.

  کمی از ایده طراحی بنای مجلس و کانسپت های معماری (به ویژه معماری ایرانی) که در آن به کار رفته برای ما بگویید؟
حجم کلی مجلس در جلسات، به دست آمد و نهایی شد . طرح اولیه ای که آقای «موید عهد» داده بودند دایره ای بود و در ابتدا نمی دانستیم که این طرح داده شده و حتی ساخته شده، زیرا حتی فوندانسیون آن هم ریخته شده بود و هنگام خاک برداری متوجه آن شدیم. از نیروی انتظامی مواد منفجره گرفتیم و به سختی و با استفاده از کتراک فوندانسیون را تخریب کردیم. با توجه به اینکه پروژه مجلس طراحی و ساخت بود، نقشه ها مصوب نشده به دست پیمانکار می رفت تا ساخته شود.برای ساخت این بنا، ساختمان قبلی نمایندگان را که کار آقای شیخ زین الدین، بود خراب کردیم و برای این کار اجازه ایشان را هم گرفتیم و اگر اجازه نمی دادند خراب نمی کردیم. دلیل خراب کردن این ساختمان این بود که بیشتر یک کار معماری پست مدرن بود و با اینکه در زمان خودش خیلی هم نو و بدیع بود اما با فرم جدید مجلس هماهنگ نبود و به همین دلیل هم این ساختمان و پله ها و بقعه بارگاه و شمس العماره آن با هماهنگی آقای شیخ زین الدین خراب شد.طرح مثلثی و شبه هرمی بنا از نظر منطق معماری به این دلیل اجرا شد که در یک سوی زمینی که برای مجلس در نظر گرفته شده بود، یک ساختمان بلند قرار داشت و در سوی دیگر هم یک ساختمان تشریفات کوچک که فاصله این دو بنا هم حدود 90متر بود. قرار بود حدود 30هزارمترمربع بنا کار شود و بنابراین تلاش شد هرچه بنا بلندتر می شود از ساختمان اول دورتر شود. ساختمان نمایندگان کوتاه بود و ساختمان تشریفات دراز، بنابراین برای اینکه این دو بنا با هم ترکیب شوند باید شکل پلان به همین صورت که درآمده، اجرا می شد.

در ارتباط با ویژگی های معماری ایرانی و حتی اسلامی آن هم باید توضیح دهم که یک بار همان موقع ساخت مجلس این توضیح از من خواسته شد و در مجلس هم توضیح دادم. واقعیت این است که طرح مجلس از همان ابتدا قرار نبود به این شکل باشد و در مسابقه ای که برای طراحی مجلس در سال 1363 برگزار شده بود، شرکت ما (پل میر) برنده مسابقه شد. آن موقع، طرح مجلس به صورت دایره ای بود و بادگیرهایی شبیه بادگیرهای یزد داشت به همراه فضاهایی برای کمیسیون های مجلس. البته آن طرح هم این ویژگی گریز از مرکز را به دلیل موقعیت دوبنای مجاور آن داشت. با این حال هنگام عملیاتی شدن طرح، من پیشنهاد کردم که آن طرح دایره ای کنار گذاشته شود چرا که شبیه یک کار دوران صفوی بود تا دوران اسلامی مدرن و به همین دلیل طرح مثلثی را پیاده کردیم. در توضیحاتی که آن زمان به نمایندگان مجلس دادم هم گفتم که طرح جدید مجلس به هیچ وجه نشات گرفته از صدر اسلام نیست، اما شایسته ایران اسلامی در قرن حاضر است. از طرف دیگر، ویژگی های معماری داخلی این بنا کاملاایرانی است و احساسات معماری اسلامی و ایرانی در آن در هم گره خورده است. اصولامعماری ایرانی و اسلامی از یک زمان به بعد دیگر خیلی روی هم اثر گذاشته اند وگرنه معماری اصیل و صرفا ایرانی که همان تخت جمشید است و خانه های خشت و گلی 2500 سال پیش.

 

 

memaran-alef-6

 

 طراحی داخلی، بنا منطبق بر چه اصولی بوده است و به طور کلی از چه فضاهایی تشکیل می شود؟
طراحی داخلی کار حسن متقی است و شاهکار است. ارتباطات و فضاهای داخلی همه به دقت و با هماهنگی و به صورت اصولی طراحی و اجرا شده است. اما یک چیزی از ماجرای آکوستیک (صداگذاری) ساختمان مجلس برایتان تعریف کنم. برای آکوستیک مجلس من با شرکت سندی براون (Sandy Brown) قرارداد بستم که یک شرکت بسیار زبردست در این خصوص است و از کارهایش می توان به صداگذاری اپرای سیدنی اشاره کرد. سندی براون پس از اینکه به ایران آمد (و با پوند هم البته حقوق می گرفت که در آن زمان چندان زیاد نبود)، طراحی صدای مجلس را انجام داد و تا 30درصد کار را هم پیش برد. بعد از آن، کارفرما خواست که ادامه آکوستیک را سروش انجام دهد.
بعد از اتمام کار با برگزاری جلسه ای در مجلس مشخص شد که صدا به گوش حاضران نمی رسد و کارفرما مجددا خواست تا از سندی براون دعوت کنیم و بالاخره سندی براون برای بار دوم در قالب یک تیم سه نفره به ایران آمد و تشخیص داد که اشکال اصلی از میکروفون ها و دستگاه هایی است که کار گذاشته شده است. در نهایت، البته کار به فیلیپس سپرده شد.
طرح نمای ساختمان مجلس هم ماجرای خود را دارد. نمای مجلس قرار بود از شیشه باشد و ما به دنبال شیشه ای بودیم که رفله نباشد و چون آن زمان در ایران نبود باید سفارش می دادیم. حتی اقدامات زیرسازی برای شیشه هم صورت گرفته بود. آن زمان یک هیات راهبردی وجود داشت که آقایان شیخ زین الدین، بهروز احمدی و مهندس ناظر عمو نیز در آن حضور داشتند و هفته ای یک بار جلسه می گذاشت. آقای ناطق نوری هم ماهی یک بار می آمدند تا مشکلات هماهنگی و مالی و اداری را رفع و رجوع کنند. در هر حال، آن زمان چون سفارش شیشه طول می کشید در نهایت آقای احمدی سنگ تراورتن کار گذاشت.

 آیا ارتباطی بین طرح قبلی مجلس و طرح پیشنهادی شما وجود داشته است؟
نه خیر. طرح جدید مجلس صرفا بنا به دلایل فنی به این شکل طراحی شد و طرح قبلی مجلس به هیچ وجه مدنظر نبود.
 یعنی اگر قرار بود این بنا در کشور دیگری، مثلاترکیه ساخته شود، باز چنین شکلی می داشت؟
اگر در چنین موقعیتی که توضیح دادم بود و دو بنا با این ویژگی ها در کنارش بودند بله. اما این را هم بگویم که طرح مجلس در تهران هم حتی اگر این دو بنا در پیرامون آن نبودند به این شکل طراحی نمی شد. هدف اصلی، ایجاد ارتباط بین ساختمان تشریفات و ساختمان اداری بود. این کار، شبیه یک رباعی می ماند که اگر یک کلمه از آن را بردارید وزنش به هم می خورد.
عمر مفید این بنا را تا چه زمانی تخمین زده اید و برای حفظ این بنا، چه راهکارهای دوره ای پیش بینی کرده اید؟
معمولابرای هر ساختمان باید یک بخش نگهداری در نظر گرفته شود که سالی یک درصد از ارزش بنا هزینه نگهداری آن شود. این بنا، قابلیت عمر صد سال و حتی بیشتر را هم دارد و اگر این نگهداری به خوبی در مورد آن رعایت شود، می تواند تا سال های سال و حتی چند قرن هم بماند. مثلادر بنای گلدن گیت (Golden Gate) در حال حاضر هیچ یک از قطعات مربوط به بنای اولیه نیست و هر ساله تغییر و مرمت و نگهداری شده است. اسکلت اصلی مجلس از بتن آرمه است و از آنجا که تهران شهری نیست که رطوبت داشته باشد، با محاسباتی که ما انجام داده ایم، حتی توان مقابله در برابر زلزله هشت ریشتری را هم دارد. ما در مکاتباتی که آن زمان با وزارت مسکن داشتیم، خواسته بودیم که سازه مجلس را 10درصد اور دیزاین (Over Design) کنند. کل هزینه پروژه در آن زمان حدود 10میلیون تومان شد در بیش از 25هزارمترمربع زیربنا که هزینه زیادی نبود.

memaran-alef-7

 

   در دهه های اخیر، از چه بناهای شاخص معماری دیگری در شهر تهران می توانید نام ببرید؟
به نظر من، مجلس، یکی از پروژه های شاخص در طول تاریخ معماری ایران محسوب می شود. از دیگر بناهای شاخص معماری در سال های اخیر، می توانم به ساختمان کنفرانس سران کشورهای اسلامی (طرح مهندس سروران)، دانشگاه امام صادق (طرح نادر اردلان) و میدان آزادی (طرح حسین امانت) اشاره کنم.

نقش این بنا را در هویت بخشی به شهر تهران و همچنین کشور ایران درچه جایگاهی می بینید؟ ابتدا باید تعریفی از نماد داشته باشیم. در قدیم، دروازه های شهر تهران نماد این شهر محسوب می شدند. شاخصه و نماد یک شهر لازم نیست حتما هویت ملی آن شهر را داشته باشد. مثلابرج آزادی نماد شهر تهران است اما برج میلاد حتی به نظرم نماد این شهر به حساب نمی آید. مجلس هم در آن مقیاس نیست که نماد شهری برای شهر تهران باشد، همان طور که موزه لوور نماد شهر پاریس نیست، اما برج ایفل نماد پاریس محسوب می شود.

و در انتها، برای نقدهایی که درباره طرح بنا می شود، از جمله شکل خاص هرمی آن، ویژگی های اقتدارگرایانه، شکل نامتعارف و… اگر توضیحی دارید بفرمایید؟
همین الان در بزرگراه کردستان در نزدیکی دیوان عدالت اداری، یک بنای دیگر شبیه ساختمان مجلس ساخته شده که به دلیل موقعیت و وجود دو بنای دیگر در نزدیکی زمین به این شکل در آمده و با هدف حفظ وابستگی ساختمان ها به یکدیگر و برای اینکه جلوی نور را نگیرد به صورت شیب دار و هرمی ساخته شده است. دلایل ساخت مجلس به شکلی که وجود دارد کاملافنی و مبتنی بر کانسپت معماری بوده است. از طرف دیگر، همان طور که توضیح دادم این بنا خیلی هم هرم نیست! این بنا نه مرکز دارد و نه اضلاع آن مساوی است و فقط به دلیل قرارگیری دو بنای مجاور آن، به این شکل طراحی شده است. به نظر من این بنا اگر در یک کشور اروپایی طراحی و اجرا می شد در صد مجله معماری چاپ می شد، در حالی که در ایران خیلی برای آن تبلیغ نکردند. قرار بود حتی کتابی در این زمینه تهیه شود که آن هم اجازه داده نشد.

memaran-alef-8

 

در ادامه بررسی بنای مجلس شورای اسلامی  ، نگاهی به روزنامه همشهری , 8 آذر 93 با موضوع  ،حرف و حدیث‌ها پیرامون نوع معماری ساختمان مجلس خواهیم داشت :

برخی کارشناسان معتقد هستند که امروز غرب گرایی آنقدر در حوزه معماری توسعه یافته که در مواردی حتی برخی مسئولان فرهنگی ما نیز غرب گرایی را در ساخت ساختمان‌های دولتی ترویج می دهند که ساختمان مجلس شورای اسلامی از آن جمله است.

به گزارش مهر؛‌ حسین سلطان زاده معمار و دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی درباره ضرورت های معماری ایرانی- اسلامی و تعریف مشخصی از مفهوم «معماری ایرانی- اسلامی» توضیح داد: از ابتدای قرن معاصر شمسی موضوع ایران و اسلام به عنوان 2 پدیده متفاوت و گاه در مقابل هم مطرح شد. تا دوره قاجار و قبل از آن، هر وقت که از ایران، تاریخ، فرهنگ و همه پدیده های هنری در ایران صحبت می شد، منظور ایران دوران اسلامی بود. بنابراین از دوران پهلوی اول توجه به ایران باستان شکل گرفت و این موضوع سبب ایجاد نوعی دوگانگی فرهنگی شد.

memaran-alef-9

وی افزود: تا چند دهه پیش برخی تصور می کردند که ایرانی بودن با اسلامی بودن در تضاد است. به نظر من به جز این پدیده که متعلق به قرن معاصر است و هر چه بر آن اصرار کنیم، نوعی دوگانگی فرهنگی را مطرح می کنیم، طبیعی است که فرهنگ ایران و هر کشور مسلمان دیگری متعلق به فرهنگ اسلامی باشد. بنابراین وقتی گفته می شود معماری ایرانی در واقع اسلامی بودن نیز در آن مستتر است و معماری اسلامی را نیز در درون خود دارد.

این استاد معماری در پاسخ به این سوال که آیا با توجه به محدودیت های موجود در زمینه معماری، این امکان وجود دارد که در عین حال که بتوان از معماری روز دنیا عقب نماند معماری ایرانی و اسلامی نیز داشت؟ پاسخ داد: به نظر من این امکان وجود دارد. معماری را می توان مثل ادبیات مورد توجه قرار بدهیم. به این ترتیب که همان گونه که ادبیات کودکان داریم، ادبیات داستانی داریم، ادبیات عوام، شفاهی، عرفانی و مذهبی داریم. بنابراین معماری را هم نباید به عنوان پدیده ای واحد نگاه کنیم. چنان که در ساخت یک کارخانه، ضرورت توجه به فرهنگ ایرانی در آن کمتر از اهمیت فرهنگ در ساخت یک مسجد و مدرسه و فرهنگسراست.

memaran-alef-10

وی با تأکید بر ضرورت توجه به عملکردهای مختلف یک بنا ادامه داد: با توجه به عملکردهای مختلف بنا و انواع بناها از جنبه کارکردی، باید بتوانیم به شکل مناسب  از ایده های مختلف و مبانی نظری مختلف استفاده کنیم. مثلا اگر قرار است پارکی برای کودکان ساخته شود، باید فانتزی و رنگارنگ باشد. از آن سو هم اگر قرار باشد یک فرهنگستان ساخته شود، معماری آن با معماری پارک کودکان یکی نیست. بلکه متناسب با کارکرد و جایگاه هر فضا، از لحاظ منزلت اجتماعی باید بتوان مبانی نظری طراحی هر پروژه را تدوین کرد.

این استاد دانشگاه یادآور شد: به این ترتیب برای طراحی فرودگاه، کارخانه یا خانه های ارزان قیمت کوچک باید با نگاه دیگری به معماری ایرانی نگاه کنیم. اما برای مجموعه فرهنگی اهمیت دارد که بازتاب فرهنگ در آن دیده شود.

او درباره امکان نمود معماری ایرانی و اسلامی در خانه های کوچک ارزان قیمت امروزی هم گفت: این امکان دیگر وجود ندارد که خانه هایی مانند دوران قدیم بسازیم، چون نمی توان در خانه های امروز مثل قدیم زندگی کرد. شهرها قبلا کوچک بودند و  جمعیت آن ها حداکثر، 500 هزار نفر بیشتر نبود. در دنیای امروز به جز برای ثروتمندان، این امکان به سادگی فراهم نیست که همگان خانه های ویلایی به سبک قدیم داشته باشند. از سوی دیگر الگوی زندگی امروز مردم هم عوض شده است. در گذشته وسایل گرمایش و سرمایش وجود نداشت و مردم مجبور بودند از طریق فضای معماری، خود را با محیط منطبق کنند اما امروز تکنولوژی برای رفع نیازهای ما به کمک آمده است و نیازهای ما را برطرف می کند.

سلطان زاده تأکید کرد: امروز پدیده های اجتماعی و روابط اجتماعی ما متفاوت از قبل شده‌اند و همه اینها باعث شده که ما دیگر نمی‌توانیم مثل قدیم خانه هایمان را بسازیم و تصور کنیم که برای زندگی بسیار ایده‌آل هستند، به هر حال آن خانه ها هم مشکلات خاص خود را در قدیم داشته اند. بنابراین نه از نظر اقتصادی و نه تکنولوژی امروز اصلا صحیح نیست که بخواهیم به سبک قدیم زندگی کنیم و به ساخت چنین بناهایی فکر کنیم.

memaran-alef-11

 

او در پاسخ به این سوال که چگونه می توان فرهنگ ایرانی و اسلامی را در معماری امروز و حتی در خانه های کوچک ارزان قیمت هم دنبال کنیم، توضیح داد: اگر بخواهیم به الگوهای قدیمی به صورت فقط شکلی و سطحی توجه کنیم، موفق نخواهیم بود. آیا امروز در زمینه حمل و نقل ممکن است که مانند قدیم از چهارپایان استفاده کنیم؟ بنابراین همان طور که بر اساس اقتصاد دیروز نمی توان زندگی کرد، در روابط اجتماعی امروز هم که فضای معماری بازتاب آن است، باید بتوان سرمایه گذاری فکری و معنوی کرد و دید چه روابطی را متناسب با فرهنگ خود در دنیای امروز می توان سازماندهی و برنامه ریزی کرد و متناسب با آن در زمینه معماری طراحی کنیم.

این هنرمند معمار ادامه داد: به طور مثال در قدیم در مناطق کویری زنگ و ورودی خانه ها دارای درکوب مردانه و زنانه بود. اما در دنیای امروز روابط دگرگون شده و از این ایده نمی توان استفاده کرد. فضای بیرونی در دنیای کهن هم محلی بود که کارهای روزانه خود را انجام می دادند، اما امروز فضای اداری و سکونتی کاملا از هم جدا شده‌اند. بنابراین برخی از مفاهیم معماری سنتی قدیم را شاید بتوان در معماری امروز  استفاده کرد اما نمی توان کاملا آن را به کار برد. مگر با این دقت که چه بخشی را می توان استفاده کرد و چه بخشی را باید کنار بگذاریم.

memaran-alef-12

سلطان زاده درباره احتمال گرایش به معماری غرب به دلیل وابستگی به تکنولوژی روز متذکر شد: بخشی از فرهنگ غرب تحت تاثیر تکنولوژی و زندگی جدید است که ما چه بخواهیم چه نخواهیم به سمت آن می‌رویم. این صرفا مربوط به فرهنگ غرب نیست بلکه مربوط به فشردگی شهرها و روابط اجتماعی امروز دنیاست. مثلا چند دهه پیش با آشپزخانه اوپن مخالفت می شد ولی وقتی آپارتمان چنان گران می شود که فضای زندگی 40 متری می شود، مگر می شود این فضای کوچک آشپزخانه را بست. اگر چه در غرب زودتر این نوع معماری به وقوع پیوسته اما کاملا متعلق به فرهنگ غرب نیست بلکه این ناشی از کوچک شدن ساختمان ها و فضای زندگی امروز است.

وی در ادامه تأکید کرد: این روابط به خاطر فشردگی شهرها، گران شدن زمین و ساختمان های کوچک به ناچار پدید می آید اما زمینه هایی هم ممکن است ناشی از فرهنگ غربی باشد که باید در این زمینه ها هم سرمایه گذاری کنیم که فرهنگ خودمان را پیاده کنیم.

memaran-alef-13

 

سلطان زاده در بخش دیگری از سخنانش با یادآوری نخستین همایش معماری که در سال 1349 برگزار شد، اظهار کرد: نخستین همایش معماری سال 1349 در ایران برگزار شد که موضوع آن بررسی چگونگی هماهنگی بین معماری سنتی و تکنولوژی روز بود. از آن سال تا امروز 43 سال است که ما مرتب روی این موضوع دور می زنیم. علت این است که هر بار که مسئولان محترم این موضوع را مطرح می کنند، تعدادی نشست، همایش و تحقیق انجام می شود که غالباً عده ای خاص آن را کار کرده اند و چون تحقیقات عمیق و راهگشا نیست، تا الان به نتیجه مناسب و مطلوب نرسیده است.

این استاد دانشگاه با اشاره به موضوع غرب گرایی در هنر معماری ایران تصریح کرد: مسأله این است که امروز غرب گرایی آنقدر در حوزه معماری توسعه یافته است که در مواردی حتی برخی مسئولان فرهنگی و دولتی ما نیز غرب گرایی را در ساختمانی های سفارش خودشان، ترویج می دهند. باید تحقیق کرد ساختمان های نهادهای عمومی و دولتی را در این 35 سال چه کسانی ساختند و چه کسانی طراحی کردند، آنگاه می بینیم که نقش نهادهای دولتی به طور عظیمی در جهت غرب گرایی در حال توسعه است.

memaran-alef-14

 

او اضافه کرد: از سوی دیگر در حوزه دانش معماری و فرهنگ هم سرمایه گذاری نمی شود و تحقیقات در حوزه محدودی انجام می شوند که کافی و مناسب به نظر نمی‌رسند.

سلطان‌زاده یادآور شد: همه برنامه های تحقیقی و نشست ها در حوزه معماری ایرانی اسلامی اگر چه سودمند بوده اما در برابر مسائل جامعه ما و مسائل جهانی پایین‌تر از حد نیاز جامعه ما بوده است بنا بر همین دلایل است که طی این 35 سال مرتب این موضوع را تکرار کرده ایم.

سلطان زاده با انتقاد از روند معماری امروز در ایران بیان کرد: در دوره پهلوی اول که از نظر دانش و تکنولوژی نسبت به جامعه امروز ما، در سطح پایین‌تری قرار داشت و این همه مدعی در زمینه معماری وجود نداشت، بین 20 تا 30 بنا با نوع خاصی از معماری شکل گرفت که کارشناسان از آن‌ به عنوان معماری باستان‌گرا نام می برند و جدا از خوب یا بد بودن این آثار که بازتاب نوعی نگاه به ایران باستان است، به هر حال نوعی از معماری را در این دوره شاهد هستیم که دارای هویتی ویژه و به نظر عده ای مناسب است اما ما در این چندین سال اخیر که روی این موضوع تمرکز کرده ایم و با وجود این همه متخصص، هنوز نتوانسته ایم نوعی معماری پدید آوریم که به صورت شاخص و شایسته الگوی کشور ما و نشان دهنده هویت کشور ما باشد.

memaran-alef-15

 

او با ذکر مثالی در این زمینه گفت: به طور مثال ساختمان مجلس شورای اسلامی از نظر عملکرد ساختمانی بسیار خوب است اما حجم بیرونی آن ربطی به فرهنگ ایرانی اسلامی ندارد. این یک نمونه است و از این دسته گل ها زیاد به آب داده ایم. مثال دیگر فرودگاه امام خمینی (ره) است که شاید می توانست بازتاب فرهنگ ایرانی اسلامی ما باشد اما نیست.

این هنرمند معمار در پایان سخنانش بیان کرد: مسأله این است که شعار دادن و سخن گفتن کار ساده ای است اما این که چگونه این کار بتواند توسعه پیدا کند، کار پیچیده ای است. باید بررسی کنید که طی چند دهه اخیر برخی مسئولان ما در حوزه های مدیریت شهرسازی، معماری و میراث فرهنگی چه کسانی بودند و چقدر در کارشان وارد بودند و چقدر نسبت به فرهنگ معماری ایرانی اسلامی آشنایی داشتند، آن گاه متوجه برخی مشکلات خواهیم شد. بنابراین در چنین شرایطی چه انتظاری هست که آرمان‌های ما در زمینه معماری ایرانی و اسلامی تحقق پیدا کند. من فکر می کنم با شرایط موجود و به ویژه بدون توجه به مسایل عینی، این موضوع بیشتر به درد سمینارها و همایش هایی می خورد که نتایج آن‌ها بایگانی می شوند و در عمل پیشرفت رضایت بخشی حاصل نخواهد شد.

memaran-alef-16

 

در بخش دیگری از بررسی مجلس جدید بهارستان , نگاهی به مطلب بنای ماندگار ، نگارستان، مهد مردم سالاری مدرن در روزنامه اعتماد 3162 به نویسندگی جلال فرهمند ، خواهیم داشت :

میدان بهارستان همیشه تداعی ‏کننده قانون و قانونمداری در ایران است، چرا که این مکان نمای نخستین جایی است که فکر ایرانی با قانون مداری جدید و مردم سالاری مدرن آشنا شد. تاریخ این میدان همواره با مجلس شورای ملی و حوادث تلخ و شیرین آن عجین شده است و تا قبل از آن اشاره چندانی از این میدان و ساختمان های اطراف آن در کتب تاریخی نیست.
این میدان نیز همانند تهران سابقه چندانی ندارد و شاید بیش از ٢٠٠ سال عمر نداشته باشد. تا قبل از تشکیل مجلس ، این میدان به نام نگارستان شناخته می شد، چرا که باغ نگارستان در سمت شمالی آن قرار داشت. این باغ از دوره فتحعلیشاه پایه گذاری شده بود و محمدشاه نیز سال ها در آن زندگی می کرد. اشاره دیگری که در کتاب های تاریخی درباره این میدان شده مربوط به مراسم آتش بازی در اعیاد و مراسم شتر قربانی است.
مشهورترین بنای پیرامون این میدان عمارت و باغ بهارستان در قسمت شرقی آن است. صاحب اصلی این کاخ حاجی میرزاحسین خان قزوینی سپهسالار اعظم و صدراعظم دوره ناصری است. در سال ١٢٨٨ ه .ق. وی اراضی وسیعی برای احداث بستان سرایی جهت سکونت خویش و مسجدی مشتمل بر مدرسه و مکتب و کتابخانه یی خریداری کرد و فورا شروع به ساخت عمارت بهارستان و مسجد سپهسالار کرد. طرح نقشه بنای عمارت و باغ سپهسالار را یک مهندس فرانسوی به نام «فال یوس بواتان» ریخت. این همان مهندسی است که بعدا طرح باغ و پارک ظل السلطان که امروز تعلق به آموزش وپرورش دارد را کشیده است.

memaran-alef-17

 

در سال ١٢٨٨ طرح اصلی عمارت بهارستان کشیده شد و معماران ایرانی شروع به کار ساختمان آن کردند و به تدریج طرح باغ نیز ریخته شد و کار ساختمان تا سال ١٢٩٨ ه .ق. طول کشید. اما عمر مشیرالدوله برای استفاده از کاخ کفاف نکرد و وی در سال ١٢٩٨ در شهر مشهد درگذشت و همانجا مدفون شد. ولی چون وارثی نداشت طبق رسم دوره قاجار، ناصرالدین شاه آن کاخ را ضبط کرد و جزو املاک سلطنتی قرار داد. این کاخ شمالی جنوبی بود که از هر دو سو به باغ سپهسالار که از نظر درختکاری و گلکاری در نهایت زیبایی بود اشراف داشت. تالارها و اتاق های این بنا با مبل و اثاث و فرش های نفیس آراسته شده بود، به همین سبب یکی از مهمانسراهای معتبر دولتی به شمار می رفت و میهمانان عالیقدر داخلی و خارجی در این کاخ پذیرایی می شدند. باغ دارای قنات ویژه خود بود و گذشته از عمارت اصلی به تاسیسات فرعی دیگری چون حمام های متعدد، اندرونی و کالسکه خانه مجهز بود.

memaran-alef-18

 

اما تاریخ این بنا با واقعه یی آمیخته شد که بعدها نام آن ماندگار و جاودانی باقی ماند و آن واقعه مشروطه بود که جایگاهی رفیع بدان داد. پس از صدور فرمان مشروطیت در سال ١٣٢۴ ه .ق نخستین چیزی که قوام گرفت مجلس شورای ملی بود که نخستین جلسات آن در محل فعلی دادگستری تشکیل شد و پس از مدتی مظفرالدین شاه این کاخ را به مجلس اهدا کرد. از این زمان به بعد این میدان و این عمارت به شلوغ ترین مکان شهر تهران تبدیل شد و تا حدود ٨٠ سال مرکز ثقل سیاسی ایران بود. طی این زمان وقایع و اتفاقات زیادی رخ داد که حتی به قیمت تخریب همه یا قسمتی از ساختمان آن منجر شد. نخستین ضربه سهمگین به مجلس با شروع استبداد صغیر و روز آغازینش با به توپ بستن مجلس و مجلسیان به وسیله محمدعلیشاه وارد آمد. بنا تخریب شد و آتش گرفت و اسباب و اثاثیه آن به وسیله غارتگران به یغما رفت. با پیروزی مجدد مشروطه خواهان مجددا تغییرات اساسی آن آغاز شد و دوران جدید قانونگذاری مجلس شروع شد. در اسفندماه ١٣٠٩ مقارن با دوره هشتم قانونگذاری مجلس دچار حریق شد و تالار آیینه و اتاق جلسه خصوصی در این آتش سوزی سوخت و پس از حریق بنایی و تعمیرات مجددا آغاز شد و در سال ١٣١٢ افتتاح شد. سردر قدیمی مجلس نیز که تا سال ١٣١٣ شمسی پابرجا بود در همین سال تخریب شد و به جای آن سردر کنونی اش بنا شد. غیر از ماجرای به توپ بستن مجلس این بنا مسائل فراوان دیگری را ناظر بوده: مسائلی از قبیل واقعه جمهوری خواهی، تظاهرات احزاب مختلف پس از شهریور ٢٠، ملی شدن صنعت نفت، کودتای ٢٨ مرداد و …

س از پیروزی انقلاب اسلامی این ساختمان به دلیل انتقال محل مجلس شورا به ساختمان مجلس سنای سابق از رونق افتاد و سال ها متروک ماند و متاسفانه در سال های اخیر بر اثر بی احتیاطی دچار سانحه و حریق شد و تقریبا به کل ساختمان آن آسیب جدی وارد آمد به طوری که مجبور به بازسازی کامل آن شدند. به هر حال این ساختمان ماندگار نشان دهنده روح قانون‏دوستی ایرانی است که امیدواریم سال های سال پایدار بماند.

 

 

 

Untitled-1

جلوه بی بدیل طبیعت در باغ توریستی چشمه بلقیس چرام

باغ توریستی چشمه بلقیس یکی از جذاب ترین وکم نظیرترین باغ چشمه های آب شیرین ایران است. شکل گیری این باغ به نقل از مردم به اواخر دوره ساسانی و اوایل دوره اسلامی حکایت دارد، که در محدوده شهرستان چرام امروزی که روزگاری تحت ولایت بلاد شاپور یا دهدشت امروزی بود ،توسط زنی به نام بلقیس احداث گردید. شواهد و قرائن به جا مانده از باغ سازی دوره ساسانی در این باغ همچون، وجود باغ چشمه بلقیس با حوض بدون پاشویه دار، اثر بجامانده از کوشک بر فراز چشمه، اثر به جامانده از چهاربرج به ابعاد 70 * 150 متر در جهت غربی در بهترین چشم انداز، و آثار دو قلعه تاریخی در تل بابونه و قلعه فشیان در محدوده و دید چشمه از صحت قدمت تاریخی این باغ چشمه حکایت دارد. یقین باید کرد، باغ چشمه تفرجگاه پادشاهان ساسانی بوده و با گذشت زمان تغییراتی در آن به وجود آمده است. این باغ چشمه امروزه تفرجگاه صدها خانوار و زیستگاه خوبی برای پرندگان و تلطیف کننده هوای منطقه است.

این باغ زیبا،واقع در استان کهگیلویه و بویر احمد از شمال به جاده چرام گچساران ، از جنوب و شرق به اراضی کشاورزی و از غرب به باغ جهاد کشاورزی که همان باغ عمران است ،محدود می شود. چندین نهر فصلی و دائمی در این دشت جریان دارد و محصولاتی چون گندم ، جو و برنج در  این دشت کشت می شود.

این باغ به دلیل گرمسیر بودن پوشش گیاهی شامل اکالیپتوس ، بلوط ، سدر و سرو دارد و درختهای میوه ای مانند گردو ، سیب ، لیمو ترش ، خرمالو ، نارنگی ، انگور ، توت ، نخل ، پرتقال ، انجیر و … وجود دارد . در این باغ زیبا انواع پوشش گیاهی و گل های مختلف و زیبا به چشم می آید.

این استخر شعاع 10 متر و عمق 1 و نیم متر  دارد و دارای سه ورودی آب و یک خروجی است که آب چشمه در مسیر خروجی به رودخانه فشیان می ریزد. در اطراف این استخر باغچه ای پوشیده از درختان نارنج ، پرتقال ، نخل و گلهای زیبایی است که به زیبایی این استخر افزوده است. چشمه بلقیس سالانه 600-700 هزار گردشگر را به خود جذب می کند.

memaran-alef-2

باغ چشمه بلقیس چرام

memaran-alef-3

باغ چشمه بلقیس چرام

memaran-alef-4

باغ چشمه بلقیس چرام

memaran-alef-5

باغ چشمه بلقیس چرام

memaran-alef-6

باغ چشمه بلقیس چرام

memaran-alef-7

باغ چشمه بلقیس چرام

memaran-alef-8

باغ چشمه بلقیس چرام

memaran-alef-9

باغ چشمه بلقیس چرام

 

Untitled-1

نگاهی به بزرگترین آیینه طبیعی ایران

آیا تا به حال چیزی راجع به آیینه طبیعی شنیده اید؟ احتمالا خیلی ها آیینه طبیعی سالار دو اویونی که بزرگترین سطح نمکی دنیا در بولیوی است را می شناسند، اما چیزی راجع به آیینه طبیعی کشورمان نمی دانند. امروز می خواهیم دریاچه نمک حوض سلطان که به مانند آیینه ای بزرگ در وسط ایران زمین قرار گرفته را به شما معرفی نماییم. این دریاچه، بزرگترین دریاچه فلت نمکی ایران است ،که هنگام بارش باران به دلیل صیقل یافتگی سطح آن، آینه ای به بزرگی دریاچه درست شده و تصاویر منحصر بفردی را خلق می کند.دلیل به وجود آمدن آیینه این است که هر سطح بلورین نمکی که صیقلی باشد میتواند به نوعی نور را بازتاب کند  و طبیعتا هرچه اندازه آن بزرگتر باشد، نور راحتتر و بهتر بازتاب میشود. این دریاچه هم که سطحی کاملاً‌ صاف و شفاف چون آینه دارد،به آیینه طبیعی ایران معروف شده است.

دریاچه نمک حوض سلطان که به دریاچه ساوه قم و دریاچه شاهی هم معروف است ،در ۴۰ کیلومتری شمال شهرستان قم و ۸۵ کیلومتری جنوب تهران و در حاشیه بزرگراه خلیج فارس قرار دارد و مساحت تقریبی آن ۲۴۰ کیلومتر است.

این دریاچه، بزرگترین دریاچه فلت نمکی ایران است ،که هنگام بارش باران به دلیل صیقل یافتگی سطح آن، آینه ای به بزرگی دریاچه درست شده و تصاویر منحصر بفردی را خلق می کند.دلیل به وجود آمدن آیینه این است که هر سطح بلورین نمکی که صیقلی باشد میتواند به نوعی نور را بازتاب کند  و طبیعتا هرچه اندازه آن بزرگتر باشد، نور راحتتر و بهتر بازتاب میشود. این دریاچه هم که سطحی کاملاً‌ صاف و شفاف چون آینه دارد،به آیینه طبیعی ایران معروف شده است.

حوض سلطان در سال ۱۸۸۳ میلادی و بر اثر ساخت جاده شوسه تهران قم تشکیل شد. راه‌های ورود به منطقه: در ۳۵ کیلومتری مسیر قم-تهران جاده خاکی وجود دارد که به دریاچه می‌رسد. درون دریاچه نیز جاده خاکریزی هست که برای جلوگیری از فرورفتن خودروها در باتلاق و بهره برداری از نمک دریاچه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وسعت و شکل دریاچه متناسب با ورود آب و میزان بارندگی آن در فصول مختلف سال متفاوت است. در مواقع بارندگی و ذوب برف‌های ارتفاعات اطراف، چون بر میزان آب ورودی افزوده می‌شود، وسعت آن زیاد و در غیر از این ایام، وسعت آن کم می‌شود. بدین ترتیب سطح آب دریاچه پیوسته در نوسان است.

این دریاچه از دو چالهٔ جدا از هم تشکیل شده‌است. چالهٔ غربی به نام حوض سلطان و چاله شرقی به نام حوض مره‌ است که به‌وسیله یک آبراهه به هم وصل می‌شوند. در فصول پر آب ابتدا چاله مره پر می‌شود و سپس آب اضافی وارد حوض سلطان می‌شود.رودهای متعددی به این دریاچه وارد می‌شوند ،که عموماً از اراضی شوره زار و نمکی اطراف عبور می‌کنند. از جمله این رودها می‌توان به رود شور و قره چای اشاره کرد.

این دریاچه به دلیل نمک فراوان آن، اغلب به نام دریاچه نمک نیز شناخته می‌شود که البته اشتباه است و دریاچه نمک با وسعت بسیار بیشتر در جنوب شرقی قم واقع شده است. سالانه مقدار زیادی نمک از دریاچه حوض سلطان استخراج می‌شود.

بهترین زمان برای بازدید از دریاچه حوض سلطان اوایل بهار و اواسط پاییز است . برای پیشروی تا قلب دریاچه حتما به گل خواهید نشست و آثار نمک ماندگار را تا مدت‌ها در کفش و لباستان خواهید داشت؛ بنابراین از پوشیدن کفش و شلوارهای پلوخوری خودداری کنید

 

مسیر دسترسی :

برای دسترسی به دریاچه نمک مسیرهای متعددی وجود دارد که دو راه ماشین رو معروف‌تر از همه می‌باشد. راه دسترسی اول به حوض سلطان برای کسانی که از سمت قم می آیند: بعد از مجتمع مهتاب، و عبور از اولین تپه‌ای که دریاچه بعد از آن دیده می‌شود و درست در کنار تپه دوم، جاده‌ای خاکی به سمت پایین و دریاچه سرازیر می‌شود، که جاده اصلی معدن نمک است (در ۹۵کیلومتری تهران). یکی از نشانه‌های این خروجی، تابلوی تهران ۹۵کیلومتر می‌باشد.

راه دسترسی دوم به حوض سلطان برای کسانی که از سمت تهران می‌آیند: پس از طی ۷۰کیلومتر از تهران، در سمت چپ اتوبان جاده ای به سمت روستای چشمه شور می‌رود ،که نشانه آن در اتوبان تابلوی اطلاعات گردشگری می باشد. برای رسیدن به طرف مقابل اتوبان باید از اولین زیرگذر اقدام کنید.

 

بزرگترین ایینه طبیعی ایران

بزرگترین ایینه طبیعی ایران

memaran-alef2

دوچرخه سواری روی دریاچه شاهی

memaran-alef3

راه رفتن روی دریاچه شاهی 

memaran-alef4

راه رفتن روی دریاچه شاهی

 

memaran-alef5

دور نمای دریاچه نمک حوض سلطان

memaran-alef6

ایینه طبیعی ایران

memaran-alef7

راه رفتن روی دریاچه شاهی

memaran-alef10

راه رفتن روی دریاچه شاهی

memaran-alef9

غروب زیبای خورشید در دریاچه ی شاهی

memaran-alef11

ردپا  قدم ها روی دریاچه شاهی

memaran-alef12

راه رفتن روی دریاچه شاهی

memaran-alef13

دور نمای دریاچه شاهی

memaran-alef14

دور نمای دریاچه شاهی

memaran-alef15

دریاچه نمک حوض سلطان

 

Untitled-1

زیباترین پل‌های جهان , کدام پل ایرانی در این میان قرار دارد؟

زیباترین پل‌های جهان / کدام پل ایرانی در میان سازه‌های شگفت‌انگیز جهانی قرار دارد؟

 

گاهی پل‌ها ماهیتی فراتر از راه ارتباط یا عبور از روی رودخانه و دره دارند و به شاهکارهای مهندسی و معماری بدل می‌شوند.

 

به گزارش هنر آنلاین , در سرتاسر جهان پل‌های زیادی وجود دارد که تپه ها و کوه‌ها را به هم متصل می‌کنند و عبور از روی رودها و خلیج‌ها را ممکن می‌سازند، اما گاه برخی از این سازه‌های ساخته‌ دست انسان چیزی فراتر از یک پل و یا مسیر ارتباطی و یا یک زیرساخت شهری عادی بوده و بسیاری از آنها که هنوز هم مورد استفاده قرار می‌گیرند شاهکارهای معماریی هستند که نبوغ خالق این آثار را به نمایش می گذارند، در ادامه تعدادی از این یادمان‌های بشری را می بینیم….

memaran-alef-2

پل دوردویکا بر روی رود تارا در مونته نگرو

memaran-alef-3

پل هلیکس در سنگاپور

memaran-alef-4

پل الکساندر سوم بر روی رود سن در پاریس

memaran-alef-5

پل پیتون در آمستردام

memaran-alef-6

پل الله وردی خان(سی و سه پل) بر روی زاینده رود

memaran-alef-7

پل پونت دو گارد در فرانسه

memaran-alef-8

پل هانگزو در چین

memaran-alef-9

پل منتهی به قصر سلطنتی لاس لاجاس در کلمبیا

memaran-alef-10

بلندترین پل عابر پیاده در سنگاپور

memaran-alef-11

پل چنگ یانگ در چین

memaran-alef-12

پل ریالتو در ونیز

memaran-alef-13

پل بانپو در سئول

memaran-alef-14

پلی بر روی آبشار مالتنوماه در اورگان

memaran-alef-15

پل راه آهن لاندواسر در سوئیس

memaran-alef-16

پل لوپو بر روی رود هانگپو در شانگهای

memaran-alef-17

تاور بریج در لندن

 

 

Untitled-1

بازشناسی گرایشهای تجدید حیاتگرایانه در معماری پس از پیروزی انقالب اسالمی ایران

بازشناس ی گرایش‏های تجدید حیات‏گرایانه در معماری پس از پیروزی انقالب اسلامی ایران، فرصتی برای مطالعه و بازاندیشی در معماری معاصر ایران است. مقاله حاضر میکوشد با رویکردی بیطرفانه و به دور از ارزشداوری، آثار طراحی شده در معماری پس از پیروزی انقالب اسالمی ایران را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. نتیجۀ پژوهش مس تند به نمونۀ اولیه ش امل دویس ت اثر، و نمونهای تفصیلی مش تمل بر پنجاه اثر، از آثار معماری معاصر ایران است. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای ادبیات تخصصی معماری معاصر و با اس تناد به اندیشههای معماران مطرح تنظیم شده است. بر مبنای چارچوب تحلیل کالبدی ـ محتوایی ترسیم شده، آثار منتخب از پنج منظر تجزیه و تحلیل شدند: 1- اصول س اختار دهندۀ طرح، 2- مفاهیم س اختارهای فضایی، 3- شکل و فرم بنا، 4- مصالح در بنا، 5- رابطه با بافت. مطالعات انجام ش ده گویای آن اس ت که میتوان با الهام از موفقیت‏ها و عدم‏موفقیت‏های کس ب شده در این بناها و استناد به دستاوردهای پژوهش، نمونهای نمادین از معماری هویتگرا طراحی نمود. نمونهای که برآیند فعالیتها و نتیجۀ تالشهایی اس ت که گرایش‏های تجدید حیات‏گرایانه در سالهای پس از پیروزی انقالب اسالمی ایران در عرصه معماری داشتهاند.

 

برای دانلود اینجا کلیک کنید!

Untitled-2

فروش قبر در خیابانهای زیر سطحی منتهی به حرم مطهر

با تصویب شورای شهر و طبق لایحه توسعه فضاهای فرهنگی، معنوی و خدمات زائر در محدوده پیرامون حرم مطهر رضوی، قرار است ضمن ایجاد ره باغ در مسیرهای منتهی به حرم مطهر رضوی، آرامستان جدیدی با ظرفیت ۸۵۰۰ قبر در نزدیکی حرم مطهر رضوی ایجاد شود.

با طرح این لایحه در نود و هفتمین جلسه علنی شورای شهر مشهد، که با ابراز مخالفت و موافقت های متعددی همراه بود، به شهرداری مشهد اجازه داده می شود در راستای توسعه فضاهای فرهنگی، معنوی و خدمات زائر در بافت شهری پیرامون حرم مطهر رضوی، از راه بهره گیری از ظرفیت های اقتصادی روسطحی و زیرسطحی  ره باغ های منتهی به حرم مطهر و با در نظر گرفتن رعایت موازین شرعی و ملاحظات فرهنگی، معنوی و خدمات زائر، ۲ هزار میلیارد تومان اوراق وقف طی ۵ سال منتشر شود و منابع حاصله از فروش این اوراق برای آزادسازی اراضی ره باغ و احداث فضای فرهنگی استفاده شود و واقفان نیز به تناسب میزان مشارکت خود، به عنوان پاداش از اجازه خاکسپاری در آرامستان های احداثی جدید برخوردار شوند.
ره باغ های خیابان ها زیرسطحی است که از ۸ خیابان منتهی به حرم در زیر زمین آغاز و به حرم ختم می شود. آنگونه که توسط برخی اعضای شورا اعلام شده، در دو سطح یا دو طبقه از این خیابان ها قرار است فعالیت های فرهنگی همانند کتابفروشی یا فرهنگسرا و فعالیت های مشابه آن دایر شود و در سطح یا طبقه منهای ۳ نیز آرامستان ایجاد شود. شهروندان و زائران می توانند با ورود به این مسیرها که به صورت پیاده راه است، به حرم مطهر رضوی برسند. برخلاف نام این خیابان ها، اطلاق نام ره باغ به معنای وجود فضای سبز در این خیابان های زیر سطحی نیست. برای آزادسازی معابر و مهیا کردن فضای ره باغ، شهروندان و زائران می توانند با مشارکت وقفی خود و خرید بخشی از اوراق مشارکت ۲ هزار میلیارد تومانی طی ۵ سال، علاوه بر فراهم کردن هزینه آزادسازی معابر برای ایجاد ره باغ ها، به عنوان پاداش از فضای خاکسپاری آرامستان ها استفاده کنند.
با ارائه این لایحه، «مهدی ذاکر الحسینی» پیشنهاد مسکوت ماندن را مطرح و اظهار کرد: هم مشاور طرح جامع و هم مشاور طرح تفصیلی مخالف بارگذاری های جدید در اطراف حرم هستند. برای ایجاد آرامستان جدید باید به مسائل زیست محیطی و سطح ارتفاع آب های زیر زمینی هم توجه کرد، بنابراین بهتر است تا زمانی که کمیسیون ماده ۵ در این مورد اظهار نظر نکرده است، این لایحه مسکوت بماند.
در مقابل «علی اصغر نخعی» در مخالفت با مسکوت ماندن این لایحه اظهار کرد: مشاور، تمام ایرادهایی را که به طرح گرفته شده پاسخ داده است، ضمن اینکه بسیاری از ایرادها سلیقه ای است و علاوه بر آن، برای ایجاد آرامستان جدید، تا زمانی که موافقت مراجع گرفته نشده، این آرامستان ایجاد نخواهد شد.
روح این لایحه ایجاد قبرستان است:
بعد از این اظهارات، «سیدجلال فیاضی» در مخالفت با کلیات این لایحه گفت: روح این لایحه، ایجاد قبرستان جدید در مرکز شهر است. درست نیست در شرایطی که با مشکل مالی و کمبود نقدینگی مواجه هستیم، تصمیم به ایجاد قبرستان در داخل شهر بگیریم. حتی در روستاها هم قبرستان را در مرکز روستا نمی سازند. نباید فضای داخلی حرم را با دیگر نقاط شهر یکی کنیم.
وی ادامه داد: نباید تصمیمی بگیریم که سال ها و قرن ها بعد به حساب شورای چهارم نوشته شود. در این لایحه قرار است با ایجاد قبرستان و فروش آن به مردم برای شهرداری ایجاد درآمد شود.
تبدیل فضای تجاری به فرهنگی:
«حسنعلی اخلاقی» در موافقت با این لایحه اظهار کرد: روح این لایحه، جبران یک خطای بزرگ گذشتگان است که در اطراف حرم فضای تجاری ایجاد کرده بودند و حالا قرار است به جای فضای تجاری بیشتر، فضاهای فرهنگی ایجاد شود. در این طرح در طبقه منهای یک که قبلا برایش کاربری تجاری تعریف شده بود، پس از این فضای فرهنگی ایجاد خواهد شد.
وی گفت: ما سالانه ۲ میلیون زائر خارجی داریم که همیشه به آن ها فضاهای تجاری اطراف حرم و سوغات چینی را عرضه کرده ایم، اما حالا قرار است ۱۸ هزار متر فضای فرهنگی ایجاد شود. با توجه به عشق و علاقه مردم به امر وقف، زمینه برای سرمایه گذاری مردم ایجاد شده و تأکید ائمه اطهار(ع) نیز بوده است که مردم باید با حوزه پس از مرگ آشنا شوند.
۳ دلیل برای مخالفت با ساخت آرامستان:
یکی دیگر از مخالفان ایجاد آرامستان در نزدیکی حرم، «فاطمه غیور» بود. وی گفت: در طرح جامع مشاور «فرنهاد» که به تازگی به تصویب رسیده ، مرکز شهر مشهد به عنوان یکی از بحرانی ترین نقاط مشهد معرفی شده است. ایجاد این آرامستان باعث افزایش بار ترافیکی و مشکلات زیست محیطی خواهد شد.
وی افزود: از ابتدای سال ۹۴ تا ۲۱ دی ، در مرکز شهر مشهد تنها ۲۲ روز پاک وجود داشته در حالی که در کل شهر در همین بازه زمانی، روزهای پاک به ۳۷ روز رسیده است، ضمن اینکه روزهای ناسالم مرکز شهر برای گروه های حساس ۵۷ روز بوده و در کل شهر این روزها ۲۷ روز بوده است.
وی گفت: با اجرای این طرح، با توجه به اختلاف قیمت میان قبرهای موجود در حرم و قبرهای موجود در آرامستان شهرداری، تقاضای مردم برای استفاده از آرامستان شهرداری افزایش می یابد و درخواست سفر به مرکز شهر نیز با افزایش رو به رو می شود.
همه مقصرند:
«مجید فاطمی ارفع» رئیس کمیسیون فرهنگی شورا نیز گفت: قرار نیست این آرامستان روی زمین باشد، ضمن اینکه برای وضعیت فعلی اطراف حرم مطهر رضوی آستان قدس، شهرداری و شوراهای گذشته و کمیسیون ماده ۵ همه مقصرند. عمده کاری که قرار است ایجاد شود فضای فرهنگی است.
آیا فقط قبرستان فضای فرهنگی است؟
«عبدالکریم جوادی» دیگر عضو شورای شهر نیز در مخالفت با این لایحه گفت: باید اشتباهات رخ داده در فضای اطراف حرم را مورد بازنگری قرار دهیم. سوال من این است، آیا فقط با ایجاد قبرستان می توانیم فضای معنوی ایجاد کنیم. برای این مهم، صلاحیت مشاوری که طرح را تأیید کرده است مورد تأیید نیست. اینکه هر نفر ۵۰ میلیون تومان بدهد و یک قبر دریافت کند، آیا این درآمدزایی نیست؟
حتی یک ریال برای شهرداری نیست:
«علی اصغر نخعی» رئیس کمیسیون اقتصادی و مشارکت های شورای شهر نیز ابراز کرد: از راه این وقف قرار نیست حتی یک ریال به شهرداری برسد. قرار است با پول این اوراق ره باغ ایجاد شود، ضمن اینکه در نجف و بیرون از مرقد امام علی(ع) نیز بزرگ ترین قبرستان به نام وادی السلام قرار دارد که این قبرستان روی زمین است. قرار است مجوزهای لازم از تمام مراجع گرفته شود. با ساخت این آرامستان حتی ترافیک کمتر می شود.
دچار اشتباه دیگری می شویم:
«محمود هراتی» دیگر عضو شورا نیز گفت: قرار نیست برای یک تصمیم اشتباه، نقد اشتباه هم داشته باشیم. ما خودمان را شورایی فرهنگی می دانیم. متأسفم برای شورایی که برای تأمین منابع کارهای فرهنگی قبرستان فروشی می کند. آیا فرهنگ وقف تا این اندازه ضعیف شده است؟ یعنی هیچ روش دیگری نداریم که با فروش قبرستان قرار است فرهنگسرا ایجاد کنیم و فرهنگ رضوی را تبلیغ کنیم؟ کجای قبرستان سازی تولید فرهنگ است؟

Untitled-1

خانه شماره ۴۷، کاخی در اصفهان تنها در ۱۲۰ متر زمین

پروژه مسکونی خانه شماره ۴۷ (کاخ) در زمینی به مساحت ۱۲۰ متر ( ابعاد ۵/۹۰ در ۲۰/۵۵ متر) به سفارش زوج جوانی با یک فرزند نوجوان در سال ۸۹ طراحی شد. با توجه به عرض کم زمین و ابعاد پروژه، ابتدا کارفرما مایل به معاوضه قطعه زمین با یک واحد آپارتمان در حال ساخت بود، چرا که فکر می کرد این زمین پتانسیل های لازم برای پاسخ به نیازهای او را ندارند، بنابراین یکی از چالش های پروژه ایجاد فضای مسکونی با کیفیت، در زمینی با عرض کم و طول زیاد بود که تنها از جنوب نورگیری می کند، همچنین قرارگیری قطعه زمین در انتهای یک بن بست و مجاورت آن با ساختمان های بدون کیفیت که دید اغلب طبقات به سمت آنها بود مسئله دیگر طراحی بود، که چه چیزی از بیرون دیده می شود و چه چیزی از درون؟

محل اجرا : اصفهان، خیابان میرفندرسکی، کوچه کاخ
کارفرما: آرزو فرزانه
تیم طراحی: شروین حسینی، حمیدزارعیان ، علی نعمتی
سایر همکاران: نرگس دهقانی ، امیر شافعی زاده، مرجان جلوه نژاد، شادی محمدی، آرش وفائی، بهراد صولتی، بهاره سعادت فرد

سرپرست فاز دو و نظارت: مهدی هلاکوئی
گرافیک: پناه نفیسی
عکس: نوژن آقایی
طراحی سازه : احسان علیمردانی
سرپرست کارگاه: م. حسینی
پیمانکار چوب و دکور: محمد رضا اعتمادی

بنابراین پوسته بیرونی نه تنها در تعامل و احترام به دو ساختمان مجاور خود که یکی جلوتر از دیگری است شکل گرفته، بلکه وظیفه فیلتر کردن دیدهای ناخوشایند به ساختمان های نا متجانس همسایه را داشته است، به نحوی که در طبقات پایین تر گشودگی ها علاوه بر تامین نور مناسب دید را محدود به حیاط خود پروژه بکند و همچنین از دید سایر ساختمان ها هنگامی که از پرده استفاده نمی شود نیز جلوگیری کند و در طبقات بالاتر امکان دید به کوه صفه اصفهان را تامین کند.

استقرار فضاهای اصلی زندگی شامل نشیمن، آشپزخانه، اتاق خواب والدین در قسمت جنوبی، امکان نورگیری بیشتر به شرط کنترل دیدهای مشرف را فراهم می آورد.

بنابراین در قسمت نشیمن وجود یک پنجره کشیده در ارتفاع پایین برای حذف دیدهای نا خوشایند و استفاده از فضای خالی زیر پله اتاق خواب دوبلکس والدین و ورود نور و آفتاب و دید به آسمان بدون مزاحمت ساختمان های اطراف و بدون دیده شدن از بیرون، فضایی پرنور و سرزنده برای فضاهای پر استفاده فراهم کرده است.

خانه در پنج سطح به نحوی طراحی شده که طبقات با هم توالی دارند و این پیوستگی جوابی به نیاز کارفرما برای بزرگتر به نظر رسیدن فضاهاست. خانه، جایی برای حضور است، جایی که ساکنان آن باید در آن احساس آرامش داشته باشند. با این ایده ها تیم طراحی تلاش کرده تا شاید بتواند نیاز های کارفرما را برآورده کرده و آرامش را به آنها هدیه دهد.

پلکان خانه را به دو بخش تقسیم می کند که قسمت جنوبی با پنج سقف و قسمت شمالی با سه سقف امکان تجربه فضایی متفاوت با توجه به عملکرد را در اختیار ساکنان قرار می دهد، به گونه ای که در فضاهای روز پیوستگی بصری از ابتدا تا انتهای آن و همچنین امکان تبادل و تهویه طبیعی ممکن می شود.

در پاگرد کوچک بالای پله ها با طراحی میز کاری متناسب با ابعاد فضا امکان ایجاد فضای کاری خانگی فراهم شده است که با توجه به وجود پنجره ها نور خوبی را دریافت می کند.

با توجه به ضوابط شهرداری اصفهان مبنی بر عقب نشینی در قسمت شمالی زمین و رفع اشراف ها با جان پناه به ارتفاع ۷۵/۱ ، فضای باقیمانده امکان ایجادحیاط در ارتفاع و تامین نور از سقف برای قسمت شمالی بنا را فراهم کرد.

1

فضای داخلی

2

فضای داخلی

3

فضای داخلی

6

نمای خارجی

8

فضای داخلی

9

فضای داخلی

 

Untitled-1

قبرستان پر رمز و راز هفتاد ملا در زاهدان

در شهرستان میرجاوه زاهدان، قبرستان منحصربفرد و پر رمز و راز وجود دارد، که قبرهایش هرگز نور و گرمای خورشید را احساس نکرده اند. این قبرستان که متعلق به دوره اسلامی است و حدود ۸۰۰ سال قدمت دارد، از جاذبه‌های توریستی شهرستان میرجاوه به شمار می رود، که در ۱۰ کیلومتری روستای نمونه هدف گرشگری تمین قرار دارد و بازدید کننده‎های زیادی از مکان‎های مختلف استان و کشور از آن بازدید می‌کنند . قبرستان هفتاد ملا مانند سایر آثار باستانی موجود در روستای تمین، در دل صخره‌ها به وجود آمده و مردم باستان حفره‌ای بزرگ را در دل یک صخره، ایجاد کرده‌اند و برای ساخت قبور از سبک معماری مقبره کورش الهام گرفته اند.

1

قبرستان

2

قبرستان

 

 

مساحت قبرستان بیش از ۵۰۰ متر مربع است و به شکل کمانی در بخش شرقی روستای روپس در سینه کوه واقع شده است. قبرها همیشه در سایه قرار دارن و به همین علت از گزند باد و باران در امان هستند. همچنین نور خورشید هیچ وقت بر این قبرها نمی تابد و همیشه در سایه قرار دارند. ۱۰۰ سال پیش، دو ستون سنگی بزرگ نیز در مقابل این حفره بوده است که در حال حاضر، تخریب شده‌اند.

4

قبرستان

 

 

قبور بی نظیر این گورستان به شکل مستطیل هستند و دو طرف آن به وسیله خشت خام بالا آورده شده مثل صندوقچه و اجساد را داخل آن قرار داده و قبور را به صورت مسطح ساخته‎اند. برروی هر کدام از قبور هشت سوراخ تعبیه شده که هوا از داخل آنها عبور می کند. روی دیوار‌های قبور گورستان، از رنگ قرمز که نوعی خاک در این منطقه است، استفاده شده است. اقوام مردگان به وسیله این خاک تزییناتی را روی قبور به وجود آورده‌اند.

5

قبرستان

 

 

6

قبرستان

 

 

دو روایت در مورد قبرستان هفتاد ملا وجود دارد، اولی اینکه پس ورود اسلام به این منطقه موبدان زرتشتی به این مکان پناه بردند و درهمان جا پس از مرگ دفن شدند که با توجه به معماری قبرها قابل قبول است و روایت دوم اینکه این منطقه در مسیر رودخانه قرار داشته و مردم برای در امان ماندن از سیلاب ها از دنیا رفته گان خود را در ارتفاعات بلند دفن میکردند که موفعیت جغرافیایی منطقه بیانگر این موضوع نیز هست.

 

7

قبرستان

 

 

در روستای تمین جاذبه های دیگری وجود دارد که برای همه گردشگران بسیار جالب است. حتما صبح زود به سمت این منطقه حرکت کنید تا قبل از تاریکی هوا از دیگر دیدنی های روستا نیز لذت ببرید. بهترین زمان برای سفر به این نقطه از کشورمان فصل پاییز و زمستان است.

 

  • مسیر دسترسی:

اگر تصمیم به بازدید قبرستان هفتاد ملا را دارید باید به شهرستان زاهدان در استان سیستان و بلوچستان سفر کنید و از زاهدان در ۶۳کیلومتری روستای میرجاوه در شرق زاهدان، نزدیک روستای تمین بروید. از زاهدان با ماشین باید به سمت رستا حرکت کنید و جاده ای اسفالت تنها مسیر دسترسی به منطقه است.

8

قبرستان

9

قبرستان

10

قبرستان

 

Untitled-1

عظیم‌ترین بنای خشتی جهان

در حالی که دوازده سال از زلزله بم و تخریب بخش قابل توجهی از ارگ بم بزرگترین بنای خشتی و گلی جهان می گذرد، آیا امروز این مکان تاریخی شاخص کشورمان به لحاظ ترمیم و استحکام بخشی در وضعیت مطلوبی است؟

تیرماه امسال و سی‌ونهمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو، با تذکراتی در زمینه حفاظت از میراث فرهنگی ایران  همراه بود از جمله در خصوص ارگ بم عظیم‌ترین بنای خشتی جهان که محتوای آن تاکید بر ادامه روند حفاظت از این بنای شاخص معماری برای باقی ماندن در فهرست میراث جهانی یونسکو است.

سازمان میراث فرهنگی کشور و مسئولان پایگاه میراث جهانی بم که گزارش‌هایی را مبنی بر نحوه مرمت و نگهداری این بنا طی سال‌های گذ شته به این مجمع ارائه کرده بود ضمن تایید روند کنونی اقدامات در بم از سوی یونسکو اما با تاکید این نهاد را بر ادامه این روند روبه رو شد. چنان که بر اساس اعلام یونسکو باید به‌تدریج و در درازمدت شهرک امیرالمؤمنین برچیده شود، این اقدام نیز با اختصاص زمین‌های معوض و جابجایی ساکنان شهرک انجام می‌شود، در واقع باید به‌تدریج در یک برنامهٔ مدیریتی درازمدت و توسط ایران، ‌ این شهرک برچیده شود.

1

 

اگرچه پیرامون تاریخچه شکل گیری این ارگ تاریخی بین دوره های اشکانی و حتی قبل از آن در دوره هخامنشی اختلاف نظر وجود دارد اما اغلب بناهای آن که در زمان قبل از زلزله برپا بودند به دوره تیموری تا قاجار نسبت داده می شود. با این وجود بخش هایی همانند ایوان مسجد جامع با مقیاس متفاوت و عظیم خود دوره های بسیار قدیمی تر (همانند قرن چهارم هجری در دوره سامانیان تا قرن هفتم هجری در دوره سلجوقیان) را یادآوری می کنند. نهایتا ارگ بم در دوره قاجار خالی از سکنه شده است.

ارگ بم عضوی از منظومه ای بزرگ از بناهای تاریخی است که آن را در میان گرفته اند. شهر باستانی دارزین با قدمتی در حدود هزاره اول پیش از میلاد در اراضی شمال غربی بم امروزی برپا بوده و هنوز کوشک های میان محله های شهردوران قرون اولیه اسلامی در آن بر پامانده اند و تنها قریه کوچکی در حوزه غربی آن آباد است. قلعه دختر در شمال رودخانه پشت رود و در جنوب آن بنای چارطاق و ساختمان کوشک و پیر علمدار و همچنین در مشرق و نزدیکی ارگ، بنای تاریخی مسجد حضرت رسول بر پیرامون فضای ارگ برپا بوده اند. هرچند که پیشینه این بناها سالیابی نشده است، با این حال قدمت آن ها، از قرون اولیه دوران اسلامی تا دوره ایلخانی قابل تخمین به نظر می رسد.

ساکنان ارگ بم در حدود یکصد و پنجاه سال پیش، برای آخرین بار مأوای ارگ را ترک نموده و درون باروی شارستان و در میان باغ ها و نخلستان های بیرون از شهر سکنی گزیدند.

این مجموعه عظیم پس از زلزله تقریبا به طور کامل ویران شد اما این پایان کار ارگ بم نیست. زلزله باعث آشکار شدن لایه های زیرین ساخت و سازهای خشتی شده که مورد توجه ویژه ی باستان شناسان است. به طور مثال با رانش زمین تعدادی کفن نوزاد پیدا شده که نشان می دهد در یک دوره نوعی بیماری کودکان در شهر شایع بوده و باعث مرگ آنان شده است.

از طرفی کارشناسان مرمت و معماری به بازسازی و مرمت ارگ و از طرف دیگر باستان شناسان به حفاری در آن مشغولند. یک گروه به تخریب و یک گروه به بازسازی مشغولند و حال فقط می توان به این اندیشید که در شرایط فعلی برای ارگ بم که میراث همه مردم و نسل آینده است، چه فعالیت هایی باید انجام شود.

2

 

روند بازسازی و حفاظت ارگ بم

عملیات بازسازی ارگ بم بعد از زلزله با کمک‌هایی از داخل وخارج کشور شروع شد. اما از آغاز مرمت، زمان مشخصی برای پایان آن در نظر گرفته نشده است.

بخش‌های مختلفی از این ارگ بوسیله کار‌شناسان خارجی بازسازی و به روی گردشگران بازگشایی شده است اما بر اساس گزارش‌ها هم اکنون کار‌شناسان خارجی در این ارگ حضور ندارند و کار بازسازی فقط بوسیله کار‌شناسان و متخصصان داخلی در حال انجام است. طبق اظهارات، بخشی از حصار خارجی ارگ، با همکاری متخصصان ایتالیایی و در داخل شهر خشتی هم، متخصصان آلمانی با این مجموعه همکاری دارند.

مسئولان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بم در مورد کیفیت این مرمت معتقدند؛ استادکاران بومی که هم اکنون به مرمت این بنا اشتغتل دارند، بعضا نزدیک به ۴۰ سال است با خشت کار می‌کنند و به همین علت بم، پایتخت مرمت بناهای خشتی در جهان محسوب می‌شود و همه برای مرمت بناهای خشتی به این مجموعه مراجعه می‌کنند.

در شرایطی که بنابر اظهارات مسئولان این سایت، حصار دور ارگ در دست مرمت است، مرمت تکیه، عصارخانه، سربازخانه، خانه‌ها و بخشی از گذرهای شهر خشتی تقریبا تمام شده، ولی برای مرمت شاه نشین و کلاه فرنگی کمبود اعتبارات موجب اختلال و کندی در روند کار شده و برنامه‌ریزی و تعیین زمان‌بندی مناسب برای تکمیل بازسازی این بنا می‌تواند درتسریع و اتمام عملیات بازسازی کمک موثری کند.

حالا و در حالی که از یک سو نگرانی برای تامین اعتبار ادامه روند حفاظت از این بنا را دچار مشکل کرده، کاهش استقبال گردشگران نیز موضوعی است که نیاز به بازنگری است چرا که بخش اصلی ارگ بم که شاه نشین و قسمت بالای تپه است، هنوز برای بازدید گردشگران ایمن نیست.

 

Untitled-1

مرمت و احیای خانه الفت ، اثر گروه معماری نقش فیروزه ، تهران

مکان اجرا پروژه : تهران ، دربند ، خیابان ظهیرالدوله ، خیابان الفت، بن بست آلایی، پلاک2
سال : 1393
تاریخ شروع پروژه : 2013-12-11
تاریخ اتمام پروژه : 2015-01-10
مشاور طرح(معمار) : گروه طراحی نقش فیروزه
همکاران طراحی : محسن گلکار
کارفرما : محمدحسین صالحی سورمقی و فریبا نصرتی
مجری : حسین غفاری
طراح سازه : نوید صالحی
تاسیسات الکتریکی : احمد رجبی
تاسیسات مکانیکی : حمید صمیمی
وضعیت پروژه : بازسازی , اتمام پروژه
مساحت زمین : 212 مترمربع
زیربنا پروژه : 260 مترمربع
عکس : پدرام جعفربیگی و نوید صالحی

طراح : نوید صالحی سورمقی

اجرای قطعات فلزی و الحاقی : جواد درویش

طراحی سیاه مشق : مجید قره زاده

 

 

نگاهی به پروژه بازسازی ، مرمت و احیای خانه قدیمی الفت در تهران داشته باشیم. این اثر ،توسط تیم طراحی معماری نقش فیروزه و به متراژ 212 مترمربع ،در سال 1393 طراحی و اجرا گردیده است .

2

نمای جنوبی ،ساختمان الفت

Restoration of Olfat House 

The experience of the revitalization and remodeling of OLFAT HOUSE has given a social & physical life to a building belonged to the modern architectural but forgotten era of Iran that unfortunately nowadays most of its residential houses are being demolished and turned into new apartments & skyscrapers. This building is already being used as two separated residential stories and an architectural atelier. The new owners, after years of living in apartment, decided to experience a quiet life away from nowadays unrest multi-unit buildings. So they decided to buy an old villa (over 60 years old) in eastern part of Zahiroddoleh cemetery (northern region of Tehran). In this regard the primary aim of the designers was to provide a “comfort home” instead of just a “place to live”. In other word they tried to increase the life qualities for the today users in the old structure. The owners also insisted on maximum use of the spaces and preserving the main shape in case of an extension.

The restoration process last 11 months (2014/1/10 to 2014/12/11) during 3 phases, including

 Reinforcing the structure and changing the internal spaces-

 Adding new elements to the southern façade-

 Organizing the yard & related spaces-

3

نمای جنوبی ، ساختمان الفت

Phase 1: Setting up a steel column matrix matches with the older columns and the new interior walls. Then the heavy roofs were to be peeled off & lightened because they were covered with a new layer after every phase of extension in the past. To set the required internal spaces, the designers tried to use the axis of the old internal walls. The result decreased the additional expenses of demolishing & rebuilding new walls and also led to perform the new matrix of

columns on the previous ones and hidden them in the internal walls. Based on the new plan, each floor consists of a private and a general zone. The floors are connected through an added staircase and a glassy elevator (which provides sun light for the kitchens). The void is continued to the first floor and covered with a series of windows on the top. It gives maximum sun light, controls the cooling and heating, reduces washrooms humidity and avoids the direct sight to the bedrooms from the neighborhoods. Two wide terraces which are the best advantages of this house encouraged the designers to perform a visual quality both from inside (users) and outside (pedestrians) of the house. To do so they removed some parts of the safeguards and filled them with cut metal sheets displaying calligraphies of RUMI poems.

Phase 2: Adding a hydraulic elevator & a circular suspended staircase to the southern façade. Observing two rules of municipality that are “adding new sections under roofed parts of buildings” and “not forwarding building height” the elevator was replaced with the forwarded mass on the eastern part of the

façade. It is now placed in the former area of the roofed entrance section to the first floor. Since the old stair on the first floor terrace with its heavy shape was an obstacle to reach the light, it’s been removed & instead a circular suspended stair has been added.

Phase 3: Arranging the yard & other spaces. To solve the difficult access to the installation room which was through a ladder in the small opening on the corner

4

تراس طبقه دوم ، ساختمان الفت

of the yard, the entrance to the underground space is expanded and a series of curved stairs goes down to a corridor which leads the way to the office and installation room. This change has increased the light and decreased the humidity of the office.In the end, it is worth mentioning that being among the tall buildings that were once noble symbols of the modern age of Iran architecture, OLFAT HOUSE makes eye contact with the pedestrians and for sure, preserving the old dry plane tree near the entrance makes it more effective.

5

نمای جنوبی ،ساختمان الفت

6

تراس طبقه اول ، ساختمان الفت

7

پله معلق ، ساختمان الفت

9

پله معلق ، ساختمان الفت

10

جانپناه تراس ها ، ساختمان الفت

11

سایه جانپناه بر سطح تراس ، ساختمان الفت

12

سایه جانپناه بر سطح تراس ، ساختمان الفت

13

پله معلق ،ساختمان الفت

14

پلان طبقه همکف ، ساختمان الفت

15

پلان طبقه اول ،ساختمان الفت

16

پلان طبقه دوم ، ساختمان الفت

17

پلان زیرزمین ،ساختمان الفت

18

پلان بام ،ساختمان الفت

19

سایت پلان ، ساختمان الفت

20

سالن پذیرایی طبقه اول ، ساختمان الفت

21

اتاق خواب ، ساختمان الفت

22

نورگیر ، ساختمان الفت

24

نورگیر ، ساختمان الفت

25

دفترکار ،ساختمان الفت

26

بخشی از آشپزخانه طبقه اول ، ساختمان الفت

27

سرویس بهداشتی اتاق های خواب ، ساختمان الفت

28

سالن پذیرایی طبقه اول ، ساختمان الفت

29

فرآیند طراحی، ساختمان الفت

30

تقسیم فضایی ، ساختمان الفت

31

فرآیند گردش هوا و نور طبیعی ، ساختمان الفت

32

نما و مقطع C-C ، ساختمان الفت

33

مقطع A-A، ساختمان الفت

34

مقطع B-B ، ساختمان الفت

35

وضع پیشین ،ساختمان الفت

36

وضع پیشین، ساختمان الفت

37

وضع پیشین، ساختمان الفت

38

وضع پیشین، ساختمان الفت

39

الحاق سازه فلزی پله معلق به سازه بنا ،ساختمان الفت

40

الحاق سازه آسانسور و اجرای نما ، ساختمان الفت

41

اتصال بخش های نهایی پله ، ساختمان الفت

42

در حین بازسازی و مرمت ، ساختمان الفت

43

وضع پیشین ، ساختمان الفت